آموزش خمکاری ورق و پروفیل

آموزش خمکاری ورق و پروفیل

 

به تغییر فرم ظاهری فلزات در اثر نیروی وارد آمده به فلز، خمکاری گفته می شود. اگر ضخامت قطعه ورق فلزی به اندازه کافی کوچک و نازک باشد

به نحوی که قابلیت حمل آسان داشته باشد، به راحتی می توانید با استفاده از دست، ورق را خم کنید و زاویه مورد نظر را در آن ایجاد نمایید. در بسیاری

موارد برای خمکاری ورق فلزی از وسیله‌ای به نام پرس استفاده می‌شود. با توجه به گران بودن این تجهیزات شما می‌توانید بدون استفاده از دستگاه پرس

خمکاری ورق فلزی را انجام دهید. در این مقاله سعی ما بر این است تا نحوه خمکاری ورق فلزی را به روش دستی و با استفاده از چکش، انبرقفلی و گیره

توضیح دهیم. این روش برای ورق‌های فلزی با ضخامت پایین اثربخش است.

 

آماده سازی وسایل مورد نیاز برای خم کردن ورق فلزی با گیره

برای اجرای فرآیند خمکاری روی ورق فلزی به صورت دستی در مرحله اول به وسایلی مانند چکش با سری پلاستیکی، خط کش یا متر، نشانگر، زاویه سنج، ماشین حساب، یک قطعه چوب یا فلز و ورق فلز نیاز داریم که قبل از شروع کار باید تمام موارد را آماده کنید.

اندازه گیزی ضخامت ورق

اندازه گیری ضخامت ورق فلزی ارتباط مستقیم با میزان خم شدن ورق دارد. در این مرحله با استفاده از خط کش یا متر مقدار ضخامت ورق فلزی را اندازه گیری کنید.

در صورتی که ورق فلزی شما ضخامت بالایی داشته باشد همانطور که در ابتدای متن توضیح داده شد باید از تجهیزات گران‌قیمتی مانند پرس و یا مشعل برای

خمکاری استفاده کنید که موجب صرف هزینه های گزاف می‌شود.

• با توجه به تغییر شکل ورق در محل مشخص شده در اثر خم شدن، مواد در ناحیه داخلی خم فشرده و در ناحیه بیرونی کشیده می شوند و
• باعث می شود ورق فلزی از نظر فیزیکی بزرگتر شود.
• با استفاده از این روش می‌توانید ورق های فلزی را از 1 تا 180 درجه خم کنید.
• برای محاسبه این مقدار کشیدگی که خارج از زاویه خم شدن اتفاق می افتد، باید مقدار خم را مشخص کنید.

پارامترهای مهم فرآیند خمکاری

• IR : شعاع داخلی خم : مقدار فاصله از محور خم تا قسمت میانی خم است.
• شعاع خم خارجی : مجموع شعاع خم داخلی و ضخامت ورق را شامل می شود.
• MT : ضخامت ورق یا مواد
• B : زاویه مکمل زاویه خم
• عامل K : درصدی از ضخامت ورق است که طبق جدول K-Factor محاسبه می شود. این مقدار به عوامل مختلفی مانند جنس ورق، روش خم، زاویه خم و … بستگی دارد و مقدار آن بین 0.25 الی 0.50 می باشد و از این مقدار تجاوز نمی کند.

با استفاده از فرمول زیر می‌توانید مقدار خم را محاسبه نمایید:

    (π/180) × B × (IR + K × MT) مقدار خم (BA)

به عنوان مثال اگر می‌خواهید یک ورق فلزی 24 درجه را در زاویه 90 درجه خم کنید، طبق فرمول اشاره شده، مقدار خمی که باید وارد شود برابر است با :

0.017453 × 90 × (0.020 + 0.33 × 0.024) = 0.0438558984  (بر حسب اینچ)

نکته مهم در خم کردن فلزات، توجه به محدوده شکنندگی آن فلز است به نحوی که اگر خم شدن یک فلز شکننده بیشتر از محدوده آن باشد موجب خرد شدن و شکستن فلز می شود.

علامت گذاری خطوط خم

پس از محاسبه و به دست آوردن مقدار خم با استفاده از زاویه سنج و نشانگر ( مداد ) یک خط مشخص را در سراسر محلی که می خواهید ورق فلز را هم کنید رسم نمایید.

پس از آن از مقدار خم برای رسم خط خم دوم، فاصله بین خطوط خم ( شعاع خم ) استفاده کنید. ایجاد خم در ورق فلزی موجب ایجاد فاصله بین خطوط خم می شود.

برش ورق فلزی

برش ورق فلزی

قبل از ایجاد برش بر روی ورق فلزی، لکه ها و لبه های ناهموار ورق را با وسیله مناسب صاف کنید. وجود لکه و ناهمواری موجب ایجاد ترک در فلز می شود

و وجود ترک موجب شکنندگی فلز خواهد شد. به مقدار    اینچ از لبه ورق فلزی خود را برش دهید.

قرار دادن ورق های فلزی بین گیره

قرار دادن ورق های فلزی بین گیره

قطعه چوبی یا فلزی لبه دار که با مقدار زاویه خم مورد نظر شما مطابقت دارد را بر روی گیره قرار دهید به نحوی که قسمت برآمدگی آن به سمت بیرون باشد. استفاده از این قطعه موجب می شود تا ورق فلزی شما به آسانی به مقدار خمیدگی مورد نظر برسد.

دقت نمایید این قطعه بر روی گیره ثابت و محکم شود زیرا رد صورت حرکت و تکان خوردن بر روی مقدار خم ورق فلزی تاثیر منفی می‌گذارد.

ورق فلزی خود را بین قطعه چوبی یا فلزی و گیره قرار دهید و آن را محکم کنید. در این مرحله باید دقت کنید که خط خم با مقدار زاویه قعطه چوبی یا فلزی حفظ شود.

در برخی موارد به دلیل طول ورق فلزی، ممکن است میزان قابل توجهی از آن در بیرون از گیره قرار بگیرد که به منظور ایجاد زاویه خم مناسب باید این قسمت را توسط شخص دیگر با دست ثابت نگه دارید. برای جلوگیری از بریدگی و وارد شدن آسیب به دست‌ها بهتر است از دستکش مناسب استفاده کنید.

خم کردن ورق فلزی با چکش

خم کردن ورق فلزی با چکش

به منظور وارد کردن ضربات آرام، جلوگیری از آسیب دیدگی یا فرورفتگی ها بهتر است از چکش پلاستیکی استفاده کنید. ضربات چکش را به آرامی به ورق فلزی وارد کنید تا جایی که ورق فلزی به سمت قطعه چوبی یا فلزی تثبیت شده خم شود و به صورت یکنواخت و آهسته با وارد نمودن ضربات چکش به زاویه دلخواه شما برسد.

عیب یابی فرآیند خم شدن

در فرمول محاسبه مقدار خم، توجه به مقدار ضخامت ورق حائز اهمیت است. به نحوی که برای دستیابی به مقدار صحیح اندازه خم باید مقدار ضخامت به صورت اعشاری در فرمول وارد شود.

عیب یابی فرآیند خم شدن

بررسی مجدد زاویه خم

بررسی مجدد زاویه خم

اگر زاویه خم ورق فلزی مورد نظر شما، زاویه کمتر یا بیشتر از 90 درجه است، لازم است مقدار زاویه مکمل را با زاویه مورد نظر محاسبه نمایید تا زاویه دقیق تری برای خمکاری به شما ارائه دهد.

به عنوان مثال، اگر مقدار زاویه خم شما 45 درجه است باید این مقدار را از 180 درجه کم کنید. در نهایت مقدار 135 درجه به عنوان زاویه خم شما در نظر گرفته می‌شود.

برای ایجاد خمیدگی در ورق های فلزی باید میزان فشار قابل توجهی را به آن وارد کنید و در نظر داشته باشید قطعه چوبی یا فلزی که بر روی گیره قرار داده اید

در جای خود محکم و ثابت شده باشد.

در صورتی که ورق فلزی شما مقدار ضخامت بیشتری دارد، می توانید با استفاده از یک دستگاه حرارتی یا مشعل با وارد نمودن میزان حرارت و گرمای اندک

و کنترل شده در قسمت خط خم، به آسانی ورق فلزی را خم کنید. دقت نمایید میزان حرارت و گرمای وارد شده با توجه به نقطه ذوب فلزات تنظیم و کنترل شود

تا موجب خراب شدن و از بین رفتن ورق فلزی نشود.