5.0(1 امتیاز)
روشهای خمکاری کدامند؟
روشهای خمکاری کدامند؟
به طور کلی قطعاتی که دچار فرآیند خمکاری میشوند، یکی از انوع خمکاری V شکل، خمکاری گونیایی یا خمکاری U شکل (ناودانی) بر روی آنها شکل گرفته است.
- خمکاری منحنی شکل
- خمکاری فلنج
- خمکاری مستقیم
خمکاری V شکل
جهت انجام این فرآیند نیازمند استفاده از یک سنبه و ماتریس از جنس فولاد آب داده میباشیم. سر سنبه و فرورفتگی ماتریس به شکل V میباشد. ماتریس روی پایهای با ارتفاع معین قرار میگیرد تا بتواند در مقابل نیروی خمکاری تحمل داشته باشد. اتصال ماتریس و پایه معمولاً توسط چهار پیچ و دو پین صورت میگیرد. از مزایای خمکاری V شکل میتوان به ساده بودن قالب و انجام خمکاری در محدوده زاویه صفر تا ۹۰ درجه اشاره کرد. جهت رسیدن به شعاع معین لازم است که شعاع سنبه و ماتریس درست انتخاب شوند. امروزه جهت رسیدن به شعاع معین و افزایش سرعت خمکاری از تجهیزات کمکی مانند غلتک نیز استفاده میکنند.
خمکاری گونیایی
هدف از انجام این فرآیند ایجاد خم با زاویه ۹۰ درجه است و در آن یک جفت سنبه-ماتریس استفاده میشود. ماتریس به مانند خمکاری V شکل میتواند روی یک پایه سوار شود. برای کنترل فرآیند خمکاری از یک فشار انداز که به عنوان حمایتکننده ورق نیز کار میکند استفاده میشود.
قطعه مورد نظر به گونهای درون ماتریس قرار میگیرد که بازوی بلندتر آن روی فشارانداز باشد. پایین آمدن سنبه باعث میشود که قطعه به فشارانداز بچسبد و به همراه آن درون ماتریس فرو برود و در نتیجه آن بازوی کوچکتر جسم عمود بر بازوی بزرگتر خواهد شد.
خمکاری U شکل
قالب خمکاری U شکل مشابه خمکاری گونیایی ساخته میشود. با این تفاوت که دو علم خمکاری گونیایی روی ورق انجام میشود و از هر دو طرف خم، نیرویی برابر و در جهت مخالف سنبه وارد میشود.
از مزایای این فرآیند میتوان به ایجاد هم زمان دو خم ۹۰ درجهای و دقت زیاد آن اشاره کرد. از محدودیتهای آن باز شدن دهانهی خم ناشی از برگشت فنری میباشد.
انواع دستگاه خمکاری
- خم کن دستی
- خم کن ساده ستونی
- پرس خم کن هیدرولیکی مکانیکی
- ماشین خم کن برقی
خمکن دستی
از این دستگاه برای خمهایی به کار گرفته میشود که به صورت گوشهدار هستند و انحناهای محدودی دارند.
این دستگاه مجهز به پایهای است که فک زیرین روی آن سوار می شود. فک رویی برای حرکت پیچ و مهره از مکانیزم کمک میگیرد و به وسیله آن میتوان ورقها را در بین دو فک محکم کرد. فک دیگری نیز به اسم فک خمکننده وجود دارد که حول محور دستگاه به صورت شعاعی، حرکت میکند و با استفاده ازآن میتوان ورقی را که بین فک رویی و زیرین محکم شده است راخم کرد.
در این دستگاه وزنه تعادلی وجود دارد که از آن برای خنثی کردن وزن فک خم کننده استفاده میکنند معمولا این قطعه در انتهای محور این دستگاه وجود دارد.
فکهای سهگانه که در ارتباط با آنها صحبت کردیم دارای تیغههایی فولادی در لبههای خود میباشند که با تعویض کردن آنها میتوان خمهای متعدد و مختلفی را به وجود آورد.
با استفاده از این دستگاه خم ورق، میتوان ورقهای آهنی و فولاد کم کربن را تا ضخامت ۳ میلیمتر، ورقهای آلومینیومی و آلیاژهای آن را تا ضخامت ۶ میلیمتر و ورقهای مس و برنج را تا ضخامت ۵ میلیمتر خمکاری کرد.
خمکن ساده ستونی
این دستگاهها در دو مدل با فک بالای ساده و یا با فک بالای لقمهای تولید میشوند و در ابعاد و طولهای مختلف به بازار عرضه میشوند. در این گونه دستگاهها ورق فلزی که میخواهیم مورد خمکاری قرار دهیم بین دو فک بالا و پایین قرارمیگیرد.
فک بالا یی این دستگاه متحرک است و به وسیله دستهای که برای همین عنوان در نظر گرفته شده به پایین فرستاده میشود و ورق فلزی مورد نظر را به فک پایین محکم میفشارد. صفحهی گردانی در قسمت جلوی دستگاه قرار دارد، که توسط دو محور از دو طرف در یاتاقان قرار میگیرد و این صفحه در درون دو کشویی، که به طور عمودی حرکت میکنند، جاسازی میشود.
صفحهی گردانی که وجود دارد وظیفه خمکاری را برعهده دارد، دارای دو وزنه است. این وزنهها وظیفه بالا بردن نیروی خمکاری را برعهده دارند. تیغهی پایینی این صفحه را میتوان نسبت به ضخامتهای مختلف تنظیم کرد. با چرخیدن فلکه صفحه گردان، این صفحه به سمت پایین حرکت میکند و دستگاه برای خمکاری با ضخامت جدید تنظیم میشود و با کمک دسته صفحه گردان، خمکاری صورت میپزیرد. زاویهی حرکت صفحهی گردان نیز قابلیت تنظیم شدن دارد و میتوان آن را برای ضخامتهای مختلف آماده کرد.
با این خمکنها ورقهای فولادی کم کربن را میتوان تا ضخامت ۳ میلیمتر، ورقهای آلومینیومی را تا ضخامت ۶ میلیمتر و ورقهای برنجی و مسی را تا ضخامت ۵ میلیمتر خمکاری کرد.
خمکن برقی
این ماشینها نسبت به ماشینهای خمکن ساده دستی، کارایی خوب و موثرتری دارند و به طول یک تا شش متر تولید میشوند.
اجزای دستگاه خمکن ورق برقی عبارتاند از:
- موتور الکتریکی
- جعبهدنده معکوسکننده دور دستگاه
- الکتروموتوری که باعث حرکت فک بالایی دستگاه و وابستههای آن میشود در قسمت پایه سمت راست نصب میشود.
- صفحه گردان و وابستههای آن نیروی خود را برای خمکاری از الکتروموتور میگیرند.
- قسمت تجهیزات تبدیل و انتقال نیرو، که انتقال نیرو را به قسمتهای متحرک ماشین انجام میدهند، معمولاً در پایههای دستگاهها جاسازی میشوند.
و در آخر جعبه فرمان که مجهز به کلیدهای روشن وخاموش موتور و کلید فرمان توقف دقیق تیغهها در زمان خم کاری میباشد، این جعبه فرمان روی بدنه دستگاه نصب میشود.
پرس خمکن
این دستگاه نوعی ماشین دستی یا خودکار است که از آن برای شکلدهی به اجسام تحت فشار استفاده میکنند.
معمولا دستگاههای پرس به یکی از روشهای زیر قسمت بندی میشوند:
- به منظور روش کار یا مکانیزم: پرس هیدرولیک، پرس مکانیکی، پرس پنوماتیک شکل
- به منظور کاربرد: پرس آهنگری، پرس فرم، پرس خمکاری، پرس برش
- به منظور ساختار و اسکلتبندی: پرس ضربه لنگی، پرس پیچی، پرس دروازهای.
قیمت خمکاری
قیمت خمکاری فلزات نیز به روشهای مختلفی محاسبه می شود و قیمت گذاری در این زمینه بر حسب جنس، نوع فلز، حجم، مقدار کار، زمان صرف شده و نحوه انجام آن متغیر می باشد.
در صنعت ورق کاری برای اینکه بتوانند روی قطعات حالت خمیدگی ایجاد کنند از روش خمکاری بهره می برند.
ظرفیت فلزات در انجام روش خمکاری با یکدیگر کاملا متفاوت می باشد و این متغیر بودن به میزان کربن به کاررفته در فلز بستگی دارد.
برای کم کردن ضخامت و بالابردن طول فلز بدون تغییر دادن عرض ماده فرایند نورد به دو روش سرد وگرم انجام می شود.
ورق فلزی که کربن آن حدودا ۱/۲ است می توان روی آن در حالت سرد خمکاری انجام داد.
اما زمانی که مقدار کربن از ۱/۲ بیشتر باشد باید فلز را در حالت گرم خم کرد.
در این زمان فلزاتی نظیر فولاد آلیاژ، آلومینیوم، آلیاژ مس، فولاد ضدزنگ و آلیاژ منیزیوم تولید می شود.
از خمکاری در چه زمینههایی به کار میبرند؟
یکی از فرایند هایی که با روی کار آمدنش باعث پیشرفت انسانها در صنعت تولید شد خمکاری فلزات می باشد.
از خمکاری فلزات در تولید باکسهای فلزی در صنعت الکترونیک، دامداری، کشاورزی، الکتریکی، غذایی و سایر موارد دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.
خمکاری فلزات یک روش بسیار موثر و سریع برای ساخت انواع مختلف باکس شناخته شده است.
