خمکاری لوله
خمکاری لوله چیست
به منظور انتقال سیالات، مایعات و نفت و گاز از انواع لوله های فولادی استفاده می کنند. از جمله انواع این لوله ها می توان به مانیسمان، لوله گازی، لوله مبلی، لوله گالوانیزه، لوله جداره چاه و ... اشاره نمود. در برخی از پروژه های انتقال خطوط نیاز به تغییرمسیر لوله می باشد و باید از لوله های دارای انحنا استفاده شود. این عملیات از طریق خمکاری لوله صورت می گیرد. اگر می خواهید با روش های خمکاری لوله بیشتر آشنا شوید تا پایان با ما همراه باشید.
روش های خمکاری لوله
روش های خمکاری لوله با تکنولوژی دستگاههای روز دنیا
روش گرم خم کاری لوله فولادی
این شیوه یکی از انواع روشهای خمکاری لوله فولادی است. در این روش با حرارت دادن قسمتی از لوله که باید خم شود موجب تغییراتی در ساختار کریستالی لوله شده و محصول را برای نرم شدن و تغییر ساختار جهت خم شدن آماده میکند. این روش بیشتر برای خم کردن قطعات با ابعاد بزرگ و ضخامت زیاد، لولههایی که درصد کربن بالاتری داشته و ازاینرو میزان شکنندگی بالاتری (قابلیت انعطافپذیری بیشتری) دارند و همچنین مواردی که نیاز به ایجاد زاویه زیاد در خمکاری دارند، استفاده میشود.
قابلذکر است روش گرم برای لولهها و مواردی که با استفاده از روش سرد قابلیت خم شدن را دارند اصلا توصیه نمیشود. از جمله مزایای خم کردن به روش گرم، میتوان به مدیریت و کنترل مقدار تغییر ضخامت دیواره خارجی لوله، استفاده از سوختهای فسیلی، القای مصنوعی و یا هدایت الکتریکی بهعنوان منبع حرارتی اشاره نمود.
در کنار تمامی ویژگیها و موارد استفاده از روش گرم خمکاری، به دلیل مصرف انرژی زیاد، صرف هزینه گزاف برای انجام فرآیند، ایجاد چین در سطح داخلی قطعه، بیضی شدن سطح مقطع و انجام امور تمیزکاری پس از اجرای عملیات خمکاری، استفاده از این روش بهجز در موارد خاص که ذکر گردید پیشنهاد نمیشود.
روش سرد خم کاری لوله فولادی
روش سرد خمکاری لوله فولادی در انواع مختلف اجرا میشود. در هر یک از دستههای خمکاری به روش سرد، بدون گرم نمودن میله شیوه خاصی برای انجام فرآیند استفاده میشود.
روش خم کاری القایی
این روش یکی از بهترین و کمهزینهترین روشهای خمکاری برای لولههای درزدار و بدون درز و همچنین لولههای با شعاع خمکاری بزرگ و قطر بالا است. در این روش لوله فولادی با قرار گرفتن در یک کویل القایی و وارد شدن جریان الکتریسیته بهصورت موضعی در مقطع موردنظر، گرم شده ( گرمای حدود 1000 درجه سانتیگراد) و بدون وارد شدن نیرو و فشار زیاد، خم میشود. در پایان لوله با عبور از جریان هوای خنک یا استفاده از آب سرد، خنک میشود.
مزایای استفاده از این روش کیفیت بالای سطح خمکاری در برابر خمکاری گرم، عدم ایجاد آلودگی، صرف هزینه کمتر، قابل اجراشدن در طول و شعاعهای مقاطع متنوع، امکان ایجاد خم در لولههای با زاویه تند بدون تغییر شکل، کاهش یکسان ضخامت دیوارهها، امکان ایجاد خمکاری پیوسته در ضخامتهای متفاوت در یک لوله، عدم جوشکاری و سرعت بالا با بازدهی بالا در پایان کار را میتوان اشاره کرد.
کاربرد های خمکاری لوله
کاربرد های خمکاری لوله در چیست؟
۱.۱. انتقال مواد و سیالات یکی از کاربردهای اصلی خمکاری لوله در صنعت صنایع غذایی، انتقال مواد و سیالات است. لولههای خم شده برای انتقال موادی مانند شیرینی، کیک، آبمیوه، شیر و غیره استفاده میشوند. خمکاری لولهها به شکلدهی مناسب به مواد و سیالات کمک میکند و امکان انتقال آسان و بدون مشکل این مواد را فراهم میکند.
۱.۲. تولید خطوط توزیع خمکاری لوله در صنایع غذایی برای تولید خطوط توزیع نیز استفاده میشود. این خطوط برای انتقال محصولات غذایی از یک مرحله تولید به مرحله بعدی استفاده میشوند. با استفاده از خمکاری لولهها، خطوط توزیع با شکلبندی دقیق و انعطافپذیری بالا ساخته میشوند که امکان انتقال محصولات به صورت صحیح و بهینه را فراهم میکنند.
۱.۳. سیستمهای خنککننده در صنعت صنایع غذایی، استفاده از سیستمهای خنککننده برای حفظ کیفیت و ایمنی محصولات غذایی بسیار حائز اهمیت است. خمکاری لوله برای ساخت سیستمهای خنککننده در این صنعت استفاده میشود. با استفاده از لولههای خم شده، سیستمهایی طراحی میشوند که امکان خنککردن محصولات به صورت سریع و کارآمد را فراهم میکنند.
ابزار های خمکاری لوله
معرفی برخی از ابزارهای خمکاری لوله
قالب خمشی
قالب خمشی را می توان بر اساس هدف آنها به عنوان قالب های شعاعی یا شکل دهنده های خمشی نیز نام برد.از آنها برای اعمال مقدار مشخصی فشار بر روی لوله برای ایجاد منحنی استفاده می شود.
قالب گیره
از چنین قالب هایی برای نگه داشتن لوله در موقعیت خود در طول فرآیند خمش استفاده می شود.از آنجایی که لیز خوردن لوله در حین کار می تواند باعث
بدشکلی ها و آسیب های زیادی مانند چین و چروک، ریزش و نازک شدن دیوار شود ، بنابراین قبل از شروع عملیات خمشی، لوله باید محکم ثابت شود تا از لغزش جلوگیری
شود.گیره ها می توانند لوله را ثابت کنند و به آرامی به سمت جلو حرکت می کند تا خمش مورد نظر ایجاد شود.
قالب فشاری
قالب فشاری ، فشار معینی را برای خم کردن لوله فراهم می کند.این لوله را به سمت قالب خمشی فشار می دهد تا خم های مورد نظر ایجاد شود.قالب فشار با لوله در حال شکل گیری حرکت می کند.
قالب خمشی
قالب خمشی را می توان بر اساس هدف آنها به عنوان قالب های شعاعی یا شکل دهنده های خمشی نیز نام برد.از آنها برای اعمال مقدار مشخصی فشار بر روی لوله برای ایجاد منحنی استفاده می شود.
قالب وایپر
قالب وایپر برای حمایت از قسمت بیرونی لوله برای جلوگیری از آسیب خمشی استفاده می شود.قالب های وایپر یا از فولاد سخت یا آلیاژهای نرم ساخته شده اند.یک قالب وایپر فولادی هنگام خم کردن لوله های فولادی ،مس، آلومینیوم و برنز استفاده می شود.
روش دیگر، قالب های مبتنی بر آلیاژ نرم معمولاً از آلومینیوم یا برنز ساخته می شوند و برای لوله های ضد زنگ، تیتانیوم و اینکونل استفاده می شوند.
آلیاژهای نرم به طور انحصاری مورد استفاده قرار میگیرند ، زیرا میتوانند آسیبها و بدشکلیهای لوله را که در طول فرآیند خمش بسیار رایج هستند، کاهش دهند.آنها
می توانند از آسیب های ناشی از اصطکاک بین قالب ها و لوله مانند خراش و چروک جلوگیری کنند.
قالب مندرل
مندرل به طور انحصاری برای حمایت از دیواره های داخلی لوله و جلوگیری از هر گونه آسیب در طول فرآیند خمش طراحی شده است.مندرل ها از قبل در لوله تنظیم می شوند تا هرگونه عملیات خمشی را به طور دقیق و بدون هیچ زحمتی انجام دهند
قالب هاب مندرل نیز در طیف وسیعی از مواد موجود هستند.مندرل سخت و محکم فولادی یا کرومی برای خم کردن لوله های سخت ساخته شده
از فولاد، مس، آلومینیوم و برنز طراحی شده اند.در مقابل، مندرل آلومینیومی یا برنزی برای خم کردن لوله های ضد زنگ، تیتانیوم و اینکونل استفاده می شود.
محاسبات خمکاری لوله
محاسبات خمکاری لوله چگونه انجام میشود؟
محاسبه شعاع خم لوله در خمکاری لولههای فولادی اهمیت زیادی دارد. در حالت ایدهآل شعاع خم به صورت مضربی از قطر لوله خواهدبود.
برای یک قطر خاص انتخاب درست شعاع خم نقش بسیار مهمی در کاهش هزینهها و اجتناب از انتخاب و منظور کردن ابزار و تجهیزات اضافی دارد. در این ارتباط، این انتخاب
باعث کاهش زمان تولید نیز میشود. به طورکلی باید یک توازن مناسب بین سرعت تولید و ابعاد خم و فرآیند مونتاژ که معمولا بعد از خم انجام میشود، وجود داشته باشد.
شعاع خم یک تاثیر عمده برروی کنش سطوح داخلی و خارجی خم دارد و مستقیما برروی تغییر شکل پذیری و کار سختی کرنشی موثر است. توجهات و دقت کیفی برروی این کار
در کیفیت فرآیند خم تاثیرگذار است.
هزینه خمکاری لوله
براورد هزینه های خمکاری لوله
هزینه خمکاری لوله بسته به نوع روش، تجهیزات به کاررفته و نوع لوله متفاوت است. در برخی روشها بسته به درجه سختی،
شاهد قیمت بالاتری هستیم. آشنایی با انواع روشهای خمکاری لوله فولادی و بررسی بهترین روش براساس بودجه میتواند در تصمیمگیری نهایی به شما کمک کند. بنابراین بهتر است
قبل از شروع به کار از هزینه خدمات خمکاری در انواع روشهای مختلف اطلاعات لازم را کسب کنید.
عوامل مهم در انتخاب روش خمکاری لوله
عوامل مهم تاثیر گذار در انتخاب روش خمکاری لوله
در راستای ایجاد خم مطلوب و بی عیب که منطبق بر مشخصههای استاندارد باشد، انتخاب روش خمکاری متناسب با هندسه لوله و نیازمندیهای فنی،
موضوع بسیار مهم و حیاتی است. در عین حال طراحی بهینه ابزار و تجهیزات خمکاری نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است. انتخاب یک روش خمکاری عموما به فاکتورهای زیر
بستگی دارد: کیفیت خم و نرخ تولید موردنظر جنس لوله، شعاع خم و قطر نسبی لوله
چرا خمکاری لوله روش های مختلفی دارد؟
علت اهمیت انتخاب روش خمکاری نسبت به عوامل
ظرفیت خمکاری متغیر بوده و به میزان کربن آنها بستگی دارد. با افزایش میزان کربن قابلیت خمکاری کاهش می یابد در واقع این دو با هم رابطه عکس دارند. بنابر این در زمان خمکاری با توجه به میزان کربن جنس مورد نظر باید روش مناسب خمکاری انتخاب شود تا بهترین نتیجه را بگیریم
ظرفیت خمکاری
ظرفیت خمکاری لوله
ظرفیت خم کاری لوله های فولادی متغیر بوده و به درصد کربن به کار رفته در جنس فولادی که لوله از آن ساخته شده بستگی دارد.
به گونه ای که با افزایش درصد کربن قابلیت خم کاری پایین می اید در واقع این دو یعنی درصد کربن فولاد و ظرفیت خم کاری فولاد با هم رابطه معکوس دارند.
لوله های فولادی که درصد کربن آنها تا ½است امکان خم کاری در حالت سرد را دارند و در صورتی که درصد کربن لوله فولادی
از این مقداریعنی ۱/۲ بیشتر شود خم کاری لوله باید به روش گرم انجام پذیرد. باید در نظر داشت که با افزایش درصد کربن فولاد میزان شکنندگی لوله بالا می رود.
روش های خمکاری لوله به روش سرد
روش های خمکاری با روش سرد
روش خمکاری با رام یا پرسی از دسته روشهای سرد
این روش در دنیا بهعنوان کمهزینهترین و آسانترین روش شناخته میشود و از قدیمیترین نوع خمکاری است که در صنایع مختلف استفاده میشود. در این روش قطعه با استفاده از یک سنبه و وارد نمودن نیروی هیدرولیکی وارد غلتک و بلوک محوری دستگاه خمکاری شده و درنهایت خمکاری لوله فولادی انجام میشو. این روش بیشتر برای خمکاری مواردی که شعاع خمکاری نهایی ویژگی خاصی ندارد مانند خمکاری برخی پایههای مبلمان اداری یا لولههای شوفاژ استفاده میشود.
روش خمکاری غلتکی از دسته روشهای سرد
این شیوه بیشتر برای لولههای فولادی با سطح مقطع بزرگ و قطر زیاد کاربرد دارد. در این روش لولههای فولادی با عبور از بین 3 غلتک و تنظیم زاویه و فاصله بین غلتکها، خم میگردد. در این روش با استفاده از غلتکها بیشتر برای تولید شکلهای مارپیچ و تولید خم های بزرگ در صنایع استفاده میشود.
روش خمکاری فشاری از دسته روشهای سرد
از این روش بیشتر در تولید قطعات متقارن با خمهای یکسان در دو طرف استفاده میشود. در این شیوه با استفاده از سه قالب : فشار متحرک، قالب گیره و قالب خم ثابت خمکاری لوله فولادی اجرا میشود. نحوه اجرای خم به صورتی است که قالب خم در مرکز قالب فشارثابت میماند و لوله با استفاده از فشار مکانیکی دور قالب پیچیده شده و خم میشود. این شیوه برای لولههای دارای شعاع خم کمتر از سه برابر قطر داخلی پیشنهاد نمیشود. تا حدودی استفاده از این روش موجب مسطح شدن سطح خارجی خم میشود که به دلیل حمایت نکردن از قطر داخلی لوله در این روش اتفاق میافتد.
روش خمکاری کششی – چرخشی از دسته روشهای سرد
این روش بیشتر برای تولید خم های با دقت بالا به دلیل کنترل زیاد و دقیق بر شعاع داخلی و بیرونی لوله استفاده میشود. در این شیوه لوله فولادی بهواسطه یک گیره به قالب محکم چفت میشود و همزمان با یکدیگر لوله و قالب شروع به چرخیدن میکنند و در ادامه لوله با قرار گرفتن درون قالب خم میشود. این روش با استفاده از ماندرل (مهمترین تجهیزات خمکاری برای جلوگیری از چین و چروک) و حرکت اهرم به همراه لوله از ایجاد چین و چروک در دیواره داخلی و بیضی شدن لوله جلوگیری میکند.
با بررسی هر چهار روش خمکاری سرد لولههای فولادی به این نتیجه دست مییابیم که به دلیل عدم انعطافپذیری این روش، بیشتر برای لولههای باضخامت محدود استفاده میشود.
از جمله مزایا و ویژگیهای کاربرد روش سرد خمکاری میتوان کنترل راحت و آسان عیوب ظاهری، بالا بودن سرعت اجرای این روش، صرف هزینههای کمتر و همچنین عدم نیاز به تمیزکاری لوله و تجهیزات پس از اجرای فرآیند را نام برد.
نمونه کارهای خمکاری شده اردیبهشت 1403



